Ngữ pháp tiếng Trung: cấu trúc, ví dụ và mức HSK

Ngữ pháp tiếng Trung là tập hợp quy tắc dựng câu trong tiếng Quan Thoại — trật tự từ, hư từ, trợ từ thể và lượng từ.

Với người Việt, phần khung câu quen đến bất ngờ: cùng trật tự chủ ngữ – động từ – tân ngữ, không chia động từ, không có giống, không có đuôi số nhiều, không biến cách. Cái khó nằm ở những thứ tiếng Việt không có bản sao trực tiếp: lượng từ ghép với từng danh từ (一本书, 一杯水); trợ từ 了, 着, 过 đánh dấu hành động đã xong, đang diễn ra hay từng trải qua, chứ không phải quá khứ hay tương lai; và cấu trúc chủ đề – thuyết minh đưa cái đang nói tới lên đầu câu.

Câu chữ 把 (bǎ) đưa tân ngữ lên trước động từ để nhấn vào việc xử lý nó, còn 被 (bèi) đánh dấu bị động. Phần lớn người học đạt mức ngữ pháp HSK 4 dùng được (khoảng 100 cấu trúc) sau 12–18 tháng; HSK 6 phủ hơn 200 cấu trúc, gồm cả hư từ cổ văn và liên từ văn viết.